شرح وظایف پرستار منزل چیست؟ راهنمای استخدام و تنظیم قرارداد
وظایف پرستار منزل بر اساس وضعیت جسمی و روانی فرد، میزان استقلال او، ساعات حضور نیرو و تخصص موردنیاز تعیین میشود. این وظایف ممکن است از کمک در بهداشت فردی، تغذیه، جابهجایی و مصرف منظم دارو شروع شود و در صورت حضور پرستار دارای صلاحیت حرفهای، پایش علائم حیاتی، مراقبت از زخم و اجرای دستورات پزشک را نیز در بر بگیرد.
خانواده باید پیش از استخدام مشخص کند که به مراقب، کمکبهیار یا پرستار نیاز دارد. درخواست انجام اقدامات درمانی از فردی که آموزش و صلاحیت لازم را ندارد، میتواند سلامت بیمار را به خطر بیندازد. همچنین نباید انتظار داشت پرستار بدون توافق قبلی تمام کارهای منزل را انجام دهد. شرح وظایف دقیق، برنامه مراقبتی و قرارداد مکتوب، سه پایه اصلی یک همکاری مطمئن هستند.
پرستار منزل چه کسی است؟
در گفتوگوهای روزمره عنوان پرستار منزل برای نیروهای مختلفی به کار میرود، اما توانایی و حدود مسئولیت همه آنها یکسان نیست. خانواده میتواند برای بررسی شرایط فرد و انتخاب نیروی متناسب، از یک مجموعه مانند شرکت خدمات پرستاری روماک سلامت کمک بگیرد. پیش از شروع همکاری باید معلوم شود نیروی معرفیشده پرستار، بهیار یا مراقب است و اجازه انجام چه خدماتی را دارد.
مراقب معمولا در انجام فعالیتهای روزمره مانند استحمام، لباس پوشیدن، غذا خوردن، حرکت در خانه و همراهی فرد کمک میکند. پرستار دانشآموخته و دارای صلاحیت حرفهای میتواند خدمات تخصصیتری را مطابق دستور پزشک و برنامه مراقبتی انجام دهد. آییننامه مراکز مشاوره و ارائه مراقبتهای پرستاری در منزل نیز بر استفاده از افراد واجد شرایط و دارای صلاحیت حرفهای برای خدمات تخصصی تأکید دارد.
وظایف پرستار منزل شامل چه کارهایی است؟
کارهای پرستار منزل باید برای هر فرد بهصورت اختصاصی تعریف شود. شرایط یک سالمند مستقل با بیماری که پس از جراحی به خانه بازگشته یا فردی که توان حرکت ندارد، متفاوت است. با این حال، وظیفههای پرستار در خانه معمولا در چند گروه اصلی قرار میگیرند:
- رسیدگی به بهداشت فردی: کمک به استحمام، تعویض لباس، شستوشوی دست و صورت، بهداشت دهان و دندان، تعویض پوشک و مراقبت از پوست
- کمک در تغذیه: آمادهسازی یا گرمکردن غذای متناسب با برنامه خانواده، کمک به غذا خوردن و ثبت میزان مصرف آب و غذا در صورت نیاز
- کمک به تحرک: جابهجایی ایمن، کمک برای نشستن و برخاستن، همراهی هنگام راه رفتن و اجرای تمرینهای تجویزشده توسط پزشک یا فیزیوتراپیست
- نظارت بر داروها: یادآوری زمان دارو و کمک به مصرف آن دقیقا مطابق نسخه، بدون تغییر خودسرانه مقدار یا نوع دارو
- پایش وضعیت عمومی: توجه به تغییر سطح هوشیاری، تنفس، اشتها، خواب، دفع، درد، خلقوخو و گزارش تغییرات مهم به خانواده
- خدمات تخصصی مجاز: اندازهگیری و ثبت علائم حیاتی، مراقبت از زخم، سوند، تزریق یا سایر اقدامات درمانی فقط توسط فرد واجد صلاحیت و با دستور مشخص درمانی
- پیشگیری از آسیب: کاهش خطر سقوط، بررسی موانع حرکتی، کمک به تغییر وضعیت بیمار کمتحرک و رعایت اصول پیشگیری از زخم فشاری
- حمایت روانی و اجتماعی: گفتوگو، همراهی، ایجاد نظم روزانه و کمک به حفظ استقلال فرد تا حد ممکن
- گزارشدهی: ثبت مراقبتهای انجامشده، داروهای مصرفشده، علائم حیاتی و اتفاقات مهم هر شیفت
تفاوت وظایف مراقب و پرستار در خانه
مهمترین نکته هنگام استخدام، تطبیق نیاز فرد با سطح مهارت نیرو است. مراقب میتواند خدمات روزمره و حمایتی ارائه دهد، اما انجام هر اقدام درمانی تخصصی به آموزش، صلاحیت و گاهی دستور پزشک نیاز دارد. مراکز دارای مجوز نیز باید خدمات را در محدوده وظایف حرفهای نیروهای خود ارائه کنند.
| نوع خدمت | مراقب یا همراه | پرستار دارای صلاحیت |
|---|---|---|
| کمک به استحمام و لباس پوشیدن | قابل انجام | قابل انجام |
| آمادهسازی غذای فرد تحت مراقبت | با توافق | با توافق |
| یادآوری مصرف دارو | طبق برنامه مشخص | طبق نسخه و برنامه مراقبتی |
| اندازهگیری علائم حیاتی | در صورت آموزش و توافق | قابل انجام و ثبت |
| مراقبت تخصصی از زخم و اقدامات درمانی | خارج از حدود معمول | با صلاحیت و دستور درمانی |
| نظافت کامل خانه و کارهای سایر اعضای خانواده | فقط با توافق جداگانه | جزو وظایف ذاتی پرستاری نیست |
چه کارهایی وظیفه پرستار منزل نیست؟
یکی از دلایل اصلی اختلاف میان خانواده و نیروی مراقبتی، مشخصنبودن مرز وظایف است. نظافت کامل خانه، آشپزی برای تمام اعضای خانواده، خریدهای غیرمرتبط، نگهداری همزمان از چند نفر و انجام کارهای سنگین منزل، بهطور خودکار در شرح وظایف پرستار قرار نمیگیرد. اگر خانواده به چنین خدماتی نیاز دارد، باید نوع کار، زمان لازم و مبلغ آن را جداگانه مشخص کند.
پرستار همچنین نباید مقدار دارو را تغییر دهد، دارویی را خودسرانه قطع یا اضافه کند، بیماری را تشخیص دهد یا درمانی خارج از دستور پزشک انجام دهد. در شرایط اورژانسی نیز وظیفه او تشخیص قطعی نیست. باید اقدامات اولیه متناسب با سطح آموزش خود را انجام دهد، با اورژانس تماس بگیرد و خانواده را مطلع کند.
چگونه پرستار مناسب منزل را استخدام کنیم؟
فرایند استخدام باید با ارزیابی دقیق نیازها آغاز شود. خانواده ابتدا وضعیت فرد، بیماریهای زمینهای، میزان توانایی حرکت، نیاز به مراقبت شبانه، داروها، مشکلات رفتاری و خدمات تخصصی لازم را ثبت کند. سپس میتوان درباره مراقب ساعتی، روزانه، شبانه یا شبانهروزی تصمیم گرفت.
در مرحله بررسی نیرو، مدارک هویتی، سابقه کار، تحصیلات یا گواهیهای حرفهای مرتبط و توانایی او برای انجام وظایف موردنیاز باید ارزیابی شود. گفتوگو با محلهای کار قبلی و بررسی دلیل پایان همکاریهای گذشته نیز اطلاعات مفیدی ارائه میدهد. برای بیماریهای خاص مانند آلزایمر، پارکینسون، سکته مغزی یا محدودیت شدید حرکتی، تجربه مرتبط نیرو اهمیت بیشتری پیدا میکند.
مصاحبه فقط نباید درباره سابقه و دستمزد باشد. خانواده باید چند موقعیت واقعی را مطرح کند. برای مثال بپرسد اگر فرد زمین بخورد، دارو را نپذیرد، دچار تنگی نفس شود یا شب بیقرار باشد، چه اقدامی انجام میدهد. پاسخ نیرو، میزان تسلط، آرامش و توانایی تصمیمگیری او را بهتر از پاسخهای کلی نشان میدهد.
قرارداد پرستار منزل باید شامل چه مواردی باشد؟
توافق شفاهی برای همکاری طولانی یا شبانهروزی کافی نیست. بر اساس ماده ۷ قانون کار، قرارداد کار میتواند شفاهی یا کتبی باشد، اما قرارداد مکتوب امکان اثبات توافقها و رسیدگی به اختلافات را بیشتر میکند. ماده ۱۰ قانون کار نیز بر درج اطلاعاتی مانند نوع کار، مزد، ساعات کار، محل انجام کار، تاریخ قرارداد و مدت آن تأکید دارد.
در قرارداد باید مشخصات کامل طرفین، نشانی محل خدمت، تاریخ شروع و پایان، دوره آزمایشی در صورت انطباق با قانون، برنامه شیفتها، زمان استراحت و شرایط حضور در روزهای تعطیل نوشته شود. مبلغ دستمزد، زمان و روش پرداخت، اضافهکاری، هزینه رفتوآمد و وضعیت بیمه نیز نباید مبهم باقی بماند.
شرح وظایف بهتر است بهصورت پیوست قرارداد تنظیم شود. عباراتی مانند رسیدگی کامل به بیمار یا انجام امور منزل قابل تفسیر هستند. بهجای آن باید نوشته شود که نیرو دقیقا مسئول کمک به استحمام، تعویض لباس، آمادهسازی غذای فرد، یادآوری دارو، همراهی هنگام راه رفتن و ثبت گزارش روزانه است. کارهای خارج از قرارداد نیز باید مشخص شوند.
بندهای مربوط به حفظ محرمانگی اطلاعات پزشکی و خانوادگی، نگهداری از کلید و وسایل خانه، ممنوعیت انتشار تصویر، نحوه گزارش حادثه، جانشینی نیرو هنگام غیبت، شرایط فسخ و تحویل وسایل نیز ضروری هستند. اگر قرارداد از طریق یک مؤسسه منعقد میشود، مسئولیت مؤسسه در پشتیبانی، رسیدگی به شکایت و جایگزینی نیرو باید روشن باشد.
عملکرد پرستار چگونه ارزیابی شود؟
نظارت خانواده نباید به کنترل آزاردهنده تبدیل شود، اما بررسی منظم کیفیت مراقبت ضروری است. دفتر گزارش روزانه میتواند شامل ساعت مصرف دارو، وعدههای غذایی، میزان آب، دفع، علائم حیاتی تجویزشده، وضعیت خواب و تغییرات رفتاری باشد. این گزارشها به خانواده و پزشک کمک میکند تغییرات مهم را زودتر تشخیص دهند.
بررسی وضعیت پوست، نظافت فرد، نظم داروها، نحوه ارتباط پرستار با بیمار و میزان رضایت فرد تحت مراقبت نیز اهمیت دارد. اگر کاهش هوشیاری، زخم جدید، کبودی بدون توضیح، مصرف اشتباه دارو، بیاحترامی یا پنهانکردن اتفاقات مشاهده شد، موضوع باید فوری بررسی شود.
جمعبندی
وظایف پرستار منزل نسخه ثابتی برای همه خانوادهها ندارد. نوع بیماری، میزان استقلال فرد و تخصص نیرو تعیین میکند که چه خدماتی قابل ارائه است. خانواده باید میان مراقبت روزمره و خدمات تخصصی پرستاری تفاوت قائل شود، صلاحیت نیرو را بررسی کند و تمام مسئولیتها را بهصورت دقیق در قرارداد بنویسد.
انتخاب درست زمانی انجام میشود که نیازهای فرد ابتدا ارزیابی شود و سپس نیرویی متناسب با همان نیازها معرفی گردد. قرارداد شفاف، شرح وظایف جزئی، گزارشدهی روزانه و پشتیبانی مؤسسه میتواند احتمال اختلاف را کاهش دهد و مراقبتی ایمنتر و منظمتر برای فرد در خانه فراهم کند.
منبع: https://college.mayo.edu/academics/explore-health-care-careers/careers-a-z/nurse/